Hoe u het CPU-gebruik op Windows kunt controleren

Taakbeheer is vrij eenvoudig om het CPU-gebruik in de gaten te houden – in totaal, per proces, per gebruiker, noem maar op. Het is misschien wat vreemd, maar het voldoet eigenlijk aan de meeste monitoringbehoeften van gewone gebruikers. Op sommige computers werkt het direct betrouwbaar, maar op andere, vooral na een grote Windows-update of driverwijziging, kan het traag worden of verouderde gegevens weergeven. Als je problemen ondervindt met het realtime bekijken van de CPU-activiteit, is het de moeite waard om dit te controleren in het tabblad Prestaties en eventueel de computer opnieuw op te starten om er zeker van te zijn.

Voor overgeklokte of gaming-pc’s komen de gebruikelijke tools zoals MSI Afterburner of HWiNFO goed van pas. Hiermee kun je het CPU-gebruik tijdens het gamen of bij zware taken monitoren, iets wat Taakbeheer soms niet in realtime kan, vooral tijdens piekbelastingen. Als je test hoe je CPU de belasting aankan of piekbelastingen wilt oplossen, is het handig om meerdere overlays of logs tegelijk te laten draaien. Soms is het ook nuttig om tegelijkertijd de CPU-temperatuur te controleren, want Windows maakt het natuurlijk onnodig ingewikkeld.

Taakbeheer gebruiken

Hoe je snel CPU-statistieken in Windows kunt bekijken

• Druk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Als dat niet werkt, probeer dan Ctrl + Alt + Del en kies vervolgens ‘Taakbeheer’.
• Op het tabblad Processen ziet u het CPU-gebruik voor elk proces. Door te sorteren op CPU-percentage kunt u zien welke apps de meeste resources verbruiken.
• Ga naar het tabblad Prestaties — hier ziet u de grafiek van het totale CPU-gebruik over de afgelopen 60 seconden. Klik met de rechtermuisknop op die grafiek en kies Grafiek wijzigen naar > Logische processors als u de gegevens van elke afzonderlijke core wilt bekijken.
• Voor wat extra context, vooral als er meerdere gebruikers zijn ingelogd of als u aan het multitasken bent, kan het ook handig zijn om de CPU-tijd te controleren via het tabblad Details. Klik met de rechtermuisknop op de kolommen en voeg deze toe als deze ontbreekt.

Waarom het helpt

Door de CPU op deze manier te monitoren, kun je problematische processen identificeren zonder ingewikkelde logbestanden te hoeven doorspitten. Het is realtime genoeg voor de meeste taken en je kunt snel zien of er iets is dat je pc vertraagt. Bij sommige configuraties kunnen de grafiekupdates wat achterlopen, maar een snelle herstart of het afsluiten van andere zware applicaties kan dat verhelpen. Het is vaak de eerste manier om te zien wat er onder de motorkap gebeurt.

Wat kun je verwachten?

Het is normaal om pieken in het CPU-gebruik te zien bij het opstarten van games of het uitvoeren van grote downloads. Maar als de CPU constant maximaal belast is, is dat een teken dat er iets mis is – mogelijk malware, een achtergrondproces of gewoon te veel apps die draaien. Soms blijft een proces onnodig veel CPU-kracht verbruiken, dus sorteren op CPU-gebruik is een snelle manier om dit op te sporen.

De Xbox Game Bar gebruiken

Realtime monitoring tijdens het spelen

• Druk op Windows + G — hiermee zou de Xbox Game Bar-overlay moeten openen.
• Zoek naar de widget Prestaties. Als deze niet zichtbaar is, klik dan op het menu Widgets en schakel Prestaties in.
• Je kunt deze widget in het spel vastzetten om de CPU-, GPU-, RAM- en FPS-statistieken in de gaten te houden zonder het spel te verlaten. Klik hiervoor op het Vastzetten-pictogram in de widget.
• Druk nogmaals op Windows + G als je het wilt verbergen.

Waarom het helpt

Het is alsof je een cockpitdashboard hebt zonder steeds naar Windows te hoeven schakelen. Je hoeft geen apps te starten of logbestanden door te spitten om te zien of je CPU-gebruik piekt wanneer er een nieuwe gamepatch wordt uitgebracht of tijdens een baasgevecht.

Wat kun je verwachten?

De cijfers worden in realtime weergegeven, maar ze kunnen soms haperen als je pc zwaar belast wordt of als je drivers problemen geven. Desondanks is het erg handig om in één oogopslag de status tijdens het gamen te controleren.

Het gebruik van Performance Monitor (perfmon)

Het langdurig vastleggen van CPU-prestaties.

1. Druk op Win + R, typ perfmonen druk op Enter.
2. Ga naar het tabblad Prestatiebewaking.
3. Klik op Tellers toevoegen (het groene plusteken).Vouw de Processor-categorieën uit, meestal onder Processorinformatie of gewoon Processor.
4. Selecteer % Processortijd voor specifieke cores of alle instanties om de totale belasting te bekijken. U kunt Alle instanties kiezen om alles te monitoren of individuele cores te selecteren.
5. Configureer de updatefrequentie en de logduur in de Eigenschappen — dit is handig als u sporadische problemen wilt opsporen, zoals CPU-pieken tijdens bepaalde apps of op bepaalde momenten.
6. Start je workload of laat het systeem gewoon draaien en kijk hoe de logbestanden zich opbouwen. Handig als je prestatieproblemen of crashes wilt oplossen.

Waarom het helpt

Deze tool is veel beter voor gedetailleerde, langdurige monitoring. Je kunt logs opslaan, gegevens exporteren en zelfs waarschuwingen instellen als het CPU-gebruik een bepaalde drempel overschrijdt. Eerlijk gezegd is het misschien wat overdreven voor simpele controles, maar als je diepgaande probleemoplossing wilt uitvoeren, is het erg handig.

Wat kun je verwachten?

De logbestanden kunnen behoorlijk uitgebreid zijn, vooral als je Perfmon nog niet zo goed kent. Maar het is de moeite waard om ermee te experimenteren. Ik heb gezien dat het verborgen problemen opspoort die Taakbeheer nooit liet zien. Houd er wel rekening mee dat het zelf behoorlijk wat systeembronnen kan verbruiken als je veel gegevens logt.

Opdrachtregelmethoden

Monitoring via PowerShell

Snel en eenvoudig voor mensen die vertrouwd zijn met de command line interface (CLI).Om de totale CPU-belasting te meten, voert u het volgende commando uit:

Get-CimInstance win32_processor | Measure-Object -Property LoadPercentage -Average

Dit geeft je de gemiddelde CPU-belasting over alle processors. Het is misschien wat grof, maar wel handig voor scripts of snelle controles. Op sommige systemen kan deze opdracht verouderde gegevens retourneren als je hem niet een paar keer uitvoert of na een herstart.

Om het elke seconde continu te laten bijwerken, hoeft u het alleen maar in een eenvoudige lus te plaatsen:

While(1) { Get-CimInstance win32_processor | Measure-Object -Property LoadPercentage -Average; Start-Sleep -Seconds 1 }

Druk op de knop Ctrl + Cals je klaar bent. Het programma blijft elke seconde controleren, maar dat kan behoorlijk belastend zijn als het de hele dag aanstaat. Gebruik het daarom spaarzaam.

CPU-gebruik per proces

Als u een gedetailleerder overzicht wilt, met name om te zien welke processen de boosdoeners zijn, gebruikt u de opdracht Get-Counter :

Get-Counter '\Process(*)\% Processor Time' | Select-Object -ExpandProperty CounterSamples | Select-Object -Property InstanceName, CookedValue | Where-Object { $_. InstanceName -notmatch "^(idle|_total|system)$" } | Sort-Object -Property CookedValue -Descending | Select-Object -First 30 | Format-Table InstanceName, @{ Label='CPU'; Expression={ "{0:P2}" -f ($_. CookedValue / 100 / $env:NUMBER_OF_PROCESSORS) } } -AutoSize

Door dit in een lus uit te voeren, krijg je continu momentopnamen, wat vooral handig is als je vermoedt dat een bepaald proces plotseling veel CPU-kracht verbruikt. Druk opnieuw op Ctrl + Com het proces te onderbreken.